Hamburg Islam Merkezi
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان baskı Kaydet خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
Haber Kodu : 72058
Yayın Tarihi : 4/1/2015 3:05:03 PM
تعداد مشاهدات : 535

İslamı Tanıma 138 (İslam ve İnsan Hakları 14)

İnsan hakları ile ilgili yapılan düzenleme ve yasamalarda, insanın yaratıcısıyla, diğer insanlarla, yaşam çevresiyle ve kendisiyle olan ilişkileri sağlıklı bir zemine oturtulmuş olmalı. İnsanla ilgili kuşatıcı kanunlarda, insanın etrafında ve yaşam muhitinde olanlarında göz önüne alınması lazım

Tarih: 20.02.2015
Hatip: Hamburg İslam Merkezi Başkanı Ayetullah Ramazani


BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Hamd Alemlerin Yüce Rabbi olan Allah’a olsun. Bizi doğru yola hidayet eden odur. Eğer O’nun hidayeti olmasaydı doğru yola gelmiyecektik. Ona iman ediyoruz. Ona güveniyoruz, Ona tevekkül ediyoruz, Ona ibadet ediyor ve Ondan yardım ve medet talebinde bulunuyoruz. Salat ve selam ise kalblerimizin mahbubu, nefislerimizin  munisi, günahlarımızın şefaatçısı ve hastalıklarımızın tabibi sevgili Peygamberimiz Hatemul Enbiya,  Rahmetenlilalemin Hz. Muhammed Mustafa ile risaletinin ve ilminin varisi ve sünnetinin muhafızı olan mutahhar Ehl-i Beyti ile   mucadele ve dava arakadaşlarından seçkin Ashabının üzerine olsun. Allah’ın rahmeti ve bereketi ise tüm müslümanların ve bilhassa burada hazır bulunan muhterem bacılar ve değerli kardeşlerin üzerine olsun.

Başta kendi nefsim olmak üzere hepinizi İlahi takvaya, Allah’ın emirlerine sarılmaya ve yasaklarından ise kaçınmaya davet ediyorum. Takva en iyi azık cennetin anahtarı ve cehennem  ateşine  karşı  ise  koruyucu  siperdir.


İnsan haklarıyla  ilgili geçen  haftalardaki  söhbetlerimizde,  İnsan  hakları konusunda  yapılan hukuki  düzenlemelerde,  insanlar  arasındaki  müştereklere  dikkat edilmesi  gerektiğini  söylemiştirk. Ayrıca   insanın  varlıksal tüm  boyutları  bu  cümleden fiziki ve  ruhani,  bireysel ve   toplumsal  boyutları  ve  bu   boyutlar  ile  ilgili  görev  ve  sorumlulukların göz  önünde   bulundurulması  lazım.  Öte yandan    hukuki  düzenlemelerde  insanların maddi ve  manevi maslahat ve  çıkarlarına da  özen  gösterilmeli. İnsanın  gerçek  ihtiyaçları ve  talepleri   gerçek  olmayan ve   bazen de  sun’i  olan  ihtiyaçlardan  ayırt  edilmeli. Irk, renk,  dil  kavmiyet, zaman ve  zemin (mekan )  insan  hakları  ile  ilgili temel  hukuki düzenlemelerde  bir  rol  ifa etmemesi  gerektiği gün ışığı  gibi  aşikardır.   İnsanlar  olması  hasebiyle  sürekli  olarak  beşeri  hukuka  sahip  olagelmişlerdir. Bu  konunun  gerekliliği  için  akli  delil  sunmaya  gerek  yok.  İnsan hakikatının  tüm  insanlık  bireylerinde  uygulanabilir   bir  husus  olduğu  apaçıktır. Beyaz, siyah,  kadın, erkek, küçük, büyük ve  beyaz-siyah hangi  sınıftan  olursa  olsun  herkes  insandır.

Bu  arada  şu  soruya da  cevap   bulmak lazım,  İnsan  hakları  düzenlemesi  veya  bir  başka  ifadeyle  sistemi  ne  tür  özelliklere  haiz  bulunmaktadır? Ne  zaman  insanlar  yapılan  hukuki  düzenlemelerin  en  mükemmel düzenleme  olduğunu söyleyebilirler.?  Tabiki  bu sorunun  cevabı  kolay  değildir.  Tabiki  uzmanlar  bu  soruya  verecekleri  cevap  üzerinde çok ciddi ve derin  düşünmelidirler.


İnsan  Hakları Düzeninin (Sisteminin)  En Belirgin Özellikleri
Bu kısa izahatta  insan  haklarının temel  bazı özelliklerine  değineceğiz.
 

1-Hakk  Ekseni
Allah  mutlak  haktır ve  her  şeyi  hak  üzerine   yaratmıştır.  Her  yaratığını  bir  hikmete  binaen   yaratmıştır. O  hikmete  varmak için,  her  yaratığın  hedef ve amacını  saptamak ve  o  yönde  o  varlığı  hareket ettirmek  lazım. İnsanoğlu da  bu  hekimane ve hedefe  matuf ilahi  nizamda  yaratılmıştır. Dolayısıyla  kendisi  için belirlenen hak ve  hekimane    rotada  hareket etmesi  lazım. Buna  göre   önce  insanın  yaratılış  hedef ve  maksadını   tanımak ve  bilmek  lazım. İkincisi   yapılan  kanuni  düzenlemeler hak  üzerine   kurulu  bu hadefe ulaştırmalı.

 

2-İnsanın  maddi ve  manevi  boyutuna  teveccüh
İnsan  maddi ve  manevi  iki  boyuttan  oluşmaktadır. İnsanın hakikatı  onun manevi  boyutundadır. Dolyısıyla  insan  hakları ile  ilgili  düzenlemelerde  insanın  her  iki  boyutuyla  ilgili fayda  ve   çıkarları  göz   önüne  alınmalıdır. Manevi   çıkar ve  yararları  temel esaslar  olarak  düşünmeliyiz. Maddi  çıkarların ve maslahatların  da   rüşd ve  tekamule  katkı sağlaması  lazım.


3-İnsanın bireysel ve  toplumsal  boyutlarına teveccüh
İnsan  bireysel ve  toplumsal  iki  boyuta  haiz  bulunmaktadır. İki  boyutunda  bir  takım hakları   bulunmaktadır.   Bu  hakları iyi  saptayıp  tahakkuku  için   çaba  göstermek  lazım.

Bu  boyutlara  uygun  kanunları  tedvin etmek, kanuni  düzenlemelerde   insanın  bir  boyutunu  diğerine  feda etmemek   ve her  iki  boyuta mutaallık  olan  sorumlulukları  korumak  lazım.
 

4-Beşeri  ilişkilerin sağlıklı  bir  şekilde  düzenlenmesi.
İnsan  hakları  ile  ilgili   yapılan   düzenleme ve  yasamalarda,  insanın   yaratıcısıyla, diğer  insanlarla,  yaşam  çevresiyle  ve  kendisiyle  olan  ilişkileri  sağlıklı  bir  zemine  oturtulmuş  olmalı. İnsanla  ilgili  kuşatıcı  kanunlarda,  insanın etrafında ve  yaşam  muhitinde  olanlarında   göz  önüne  alınması   lazım.


5-İnsan  haklarıyla  ilgili  kanunların  kuşatıcılığı
İnsan  ile  ilgili  kanunlar,  insanın  fiziki ve ruhi, bireysellik ve toplumsalık  gibi  varlıksal  boyutlarını  kuşattığı   gibi, yaşam ve  özgürlük  haklarından  tutun  mülkiyet edinme ve seçim haklarına  kadar tüm haklarını da   kapsamış  olmalı.


6-İnsanın  yaratıcısının haklarına  teveccüh
İnsanın   Yaratcısının  hakkının  tüm  hakların  başında  gelmesi  ve  bu  hakka  gerekli  olan  ihtimam ve  teveccühün   gösterilmesi  lazım ve zaruridir.  İnsanlık yaşamından  Allah’ın  rolünü  söküp atmak   gibi  bir   düşünce  ve  yaklaşım  batıl ve    yanlıştır. Herhalukarda  böylesi  bir  üstün ve mükemmel  varlığı  yaratan Allahtır. Onun bütün  ihtiyaçlarını da  her kesten  daha  iyi  bilen  odur. Dolayısıyla  insanın  konum ve  yaşamına  en  uygun ve  münasib  olan  kanunu  insan  için  öngörmüştür. Bunun  için   Allah’ın hakkını  en  öncelikli  hak  olarak  düşünmek  ve hukuki  yasamalarda  mülahaza  etmek  gerek. Tabiki  Allah’ın  varlığı  vce  birliğini  inkar eden ve  O’nun  için  yaşamda  herhangi bir  rol  biçmeyenler   bu durumdan  müstesnadırlar.

Bu   durumda  ilmi ve akli  deliller  ve  metotlarla  mutlak  hakikatı  bu  insanlara ıspatlamak  gerek.  Tabiki  bu  konunun yeri  burası  değildir.


7-İnsanların müşterek  kaynağını  göz  önünde  bulundurmak  gerek.
İnsan  haklarıyla  ilgili düzenlemelerde   insanların  insaniyetini  saptayan  ortak  kaynağa  teveccüh etmek  gerek.  Irk, renk, dil, toplumların adet ve  gelenekleri   ve  benzeri faktörler evrensel  insan  hakları düzenlemesinde   bir  rol  ifa  etmez. İnsanlar arasındaki müşterek usul ve  ilkelerin saptanması,  tüm  insanlar  için geçerli  olan adilane ve  makul  kanunları  tedvinine  ortam  hazırlayabilir. Dolayısıyla  tüm  insanlar  arasındaki  ortak  değer ve  ilkelerin#   sağlıklı  ve  doğru  bir  şekilde  tanınmasına  azami  çaba  göstermek   lazım.

Çünkü  bu hususta  doğru  bir  tespit ve  tanım yapıldığında haklar ve  sorumluluklar da doğru ve  sağlıklı  bir şekilde anlaşılmış  olur.


8-  Delillendirme ve  mantıklılık
İnsan  hakları düzenlemesi  delil ve  mantığa  dayanmalı ve  aklen savunulabilir  bir mahiyet taşımalı.  Yani   tedvin edilen  her  kanun maddesi  kabul edilen   mukaddimeler ve  kanıtlarla  düzenlenmiş  olmalı. Denenmiş  hususlarla  yetinmemek  gerek. Hak  ekseninde  belli  maksat ve  hedeflere  matuf  olarak ve  sağlam  bir  alt  yapı  üzerine   insan haklarıyla  ilgili  kanun  maddleri  düzenlenmelidir. Bunun için üstün  gerçeğe    dayanmayan ve  mutlak  hakikatten esinlenmemiş  olan  bir  hukuk sistemi  mantıklı ve   mustedel ( delil ve  kanıta dayalı)  olamaz.


9- Uygulanabilirlik  garantisi
İnsanla  ilgili  en  iyi  hukuki  sistem  uygulanabilirlik   garantisi   olan  sistemdir. Hukuki  sistem  sözde ve   yazıda  kalmamalı. Uygulama   garantisi  tüm  insanlar  için  olşmalı. Ayrıca   hukuk  sistem  selektiv  olmamalı. Yani  belli  bir  grup, parti  veya  katmanın  çıkarlarını  teminat  altına  almamalı.  Tüm kuvvet ve  organların   kanunun sağlıkllı ve  dakik  bir  şekilde    uygulanması  için seferber  olmalı.  Yani  kendisin   svunmaktan  acız  olan gruplar veya   kimseler kanunun  uygulanma   teminatlarından yararlanabilmeli.


10- Ahlaka   teveccüh
Ahlak ve  maneviyat  bir   başka  ifadeyle insanların  manevi maslahatlarıyla hukuk  arasında  sıkı  sıkıya  bir  irtibat  mevcut  bulunmaktadır. İnsan  hakları ile  ilgili hukuk  sisteminin  hem tedvini ve  hem de  uygulaması  aşamasında  insani  ve  ahlaki  değerler   göz  önünde  bulundurmalı.


11-  Kanun  maddeleri arasındaki  uyum
İnsan  haklarıyla    ilgili  hukuki bir  sistem, farklı  kanun  maddeleri  arasında  tam  bir  uyum Ve  mütabakat  olduğunda  mükemmel bir  sistem  olur. Yani  bazı  maddeler  diğer    maddelerle tezat ve  uyumsuzluk  arzetmemeli.  Bir başka  ifadeyle  insan  haklarıyla  ilgili  kanun  maddeleri, birbirlerini  tekmil  etmeli. Her  bir  kanun  maddesi  insanın fiziki,  ruhani,  ferdi ve  toplumsal   bir   boyutunu  el almalı.


12- Şeffafiyet ve  açıklık
En  iyi  bir  hukuki  sistemin  bir  diğer  özelliği de  açık ve  şeffaf  olmasıdır. Hiç  bir  ibham ve  kapalılık veya  farklı  şekillerde    yorumlanabilecek  yuvarlak  ifade  olmamalı.  Bunun  için  çok açık ve   şeffaf  bir   dil,  kavram ve  kelimeler  kullanılmalıdır.  Kanun  tedvininde  karmaşık  ifadeler ve açık  olmayan  kalıp ve  kavramları  kullanmaktan  sakınmak  gerek. Bu  husus  oldukça  önemlidir.  Çünkü    hukuk  sisteminin  kötüye    yorumlayarak  kendi  menfaat ve  çıkarlarını  sağlamaya  yeltenen  gruplar  sürekli  olarak  olacaklardır. Bunun için  her türlü   suistimal ve  yanlış  yorum ve  algıya  fırsat  vermeyecek  şekilde  kanun  maddlerinin  tedvininde  çok açık ve  şeffaf  bir  dili  kullanmak  lazım.


İdeal  bir  hukuk  sisteminin    kısaca  zikredilen  bazı  özelliklerinin  yanı sıra, diğer  bir  takım  özellikleri  daha  olabilir.  Uzmanların  bunları  tüm  ayrıntılarıyla  ilgililewre sunması  lazım.
 


Yorum



Başkaları Görmesin
تصویر امنیتی :